Din ve Maneviyat Psikolojisi ile Pozitif Psikolojinin Entegrasyonu
Din ve maneviyat psikolojisinin gelecekteki vizyonuna ilişkin çalışmalar yapan din psikologları, alanın çalışma konularının pozitif psikoloji konularıyla benzerliğine ve uyumuna dikkat çekmişler ve iki alanın entegrasyonunun din psikolojisinin gelişimine katkı sağlayacağını ileri sürmüşlerdir. Bu bağlamda araştırma, her iki alanda yapılmış çalışmaları inceleyerek entegrasyon açısından Türkiye’de gelinen noktayı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla araştırmada kullanılan yöntem, “sistematik literatür analizi ve meta analiz” dir. Kitabın ilk bölümünde din psikolojisi ve pozitif psikolojinin tarihsel gelişimi hakkında bilgi verildikten sonra iki alanın entegrasyonunun imkânı tartışılmış ve entegrasyonun önündeki engeller, entegrasyona hizmet edecek çalışma konuları teorik perspektiften ele alınmıştır. İkinci bölümde ise sistematik literatür analizi ve meta-analizin yanı sıra araştırmanın yöntemi hakkında bilgi verilmiş ve bulgular literatür ışığında tartışılmıştır. Araştırma Web of Science ve TR Dizin veri tabanlarında taranan dergilerde yayınlanmış makalelerle sınırlandırılmıştır. “Din Psikolojisi”, “Din ve Maneviyat Psikolojisi”, “Dindarlık”, “Maneviyat”, “Manevî İyi Oluş”, “Pozitif Psikoloji”, “Psikolojik İyi Oluş”, “Öznel İyi Oluş”, “Karakter Güçleri”, “Umut”, Affetme”, “Hayatın Anlamı”, “Alçakgönüllülük”, “Sabır”, “Şükür” anahtar kavramlar olarak belirlenmiştir.
Sistematik veri analizinden elde edilen bulgular, Türkiye’de pozitif psikolojinin araştırmacılar tarafından büyük ilgi gördüğünü ve sosyal bilimlerin psikoloji ile ilişkili çoğu alanında pozitif psikoloji konularının çalışıldığını göstermiştir. Diğer taraftan din ve maneviyat psikolojisinin “dindarlık ve maneviyat” temel kavramlarına farklı alanlardan araştırmacıların ilgisinin son yıllarda arttığı tespit edilmiştir. Umut ve affetme dışındaki karakter güçlerine araştırmacıların ilgisinin düşük olduğu, Türkiye’de pozitif psikoloji alanında en sık çalışılan konunun “iyi oluş” olduğu görülmüştür. İki alanın entegrasyonuna yardımcı olacak, literatürde yer alan ortak çalışma konularından “hayatın anlamı”, “karakter güçleri” ve “iyi oluş”, meta-analiz yapılacak temalar olarak belirlenmiştir. Yapılan meta-analizde “hayatın anlamı” ile “din ve maneviyat” arasındaki ilişkinin etki büyüklüğü hesaplanmış, aralarında pozitif yönlü güçlü sayılabilecek bir ilişki ortaya çıkmıştır. “Karakter güçleri”, “iyi oluş” ile “dindarlık ve maneviyat” arasındaki ilişkiye yönelik hesaplanan etki büyüklüğü ise aralarında pozitif yönlü küçük düzeyde bir ilişki olduğu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Din ve Maneviyat Psikolojisi; Pozitif Psikoloji; Karakter Güçleri; Hayatın Anlamı; İyi Oluş; Sistematik Veri Analizi; Meta-analiz
The Integration of Religion and Spirituality Psychology with Positive Psychology
Religious psychologists conducting research on the future vision of the psychology of religion and spirituality have highlighted the similarity and compatibility between the topics of the field and those of positive psychology, and have argued that the integration of the two fields will contribute to the development of the psychology of religion. In this context, the study aims to examine research conducted in both fields to determine the current state of integration in Turkey. To this end, the method employed in the study is “systematic literature review and meta-analysis.” In the first chapter of the book, after providing information on the historical development of religious psychology and positive psychology, the possibility of integrating the two fields is discussed, and the obstacles to integration, as well as research topics that could facilitate integration, are addressed from a theoretical perspective. In the second chapter, information is provided on the systematic literature review, meta-analysis, and the research methodology, and the findings are discussed in light of the literature. The research is limited to articles published in journals indexed in the Web of Science and TR Dizin databases. “Psychology of Religion,” “Psychology of Religion and Spirituality,” “Religiosity,” “Spirituality,” “Spiritual Well-being,” “Positive Psychology,” “Psychological Well-being,” “Subjective Well-being,” “Character Strengths,” “Hope,” “Forgiveness,” “Meaning of Life,” “Humility,” “Patience,” and “Gratitude” were identified as key concepts. Findings from systematic data analysis have shown that positive psychology has attracted significant interest from researchers in Turkey and that topics related to positive psychology are being studied in most fields of the social sciences associated with psychology. On the other hand, it has been observed that researchers from various fields have shown increasing interest in the core concepts of “religiosity and spirituality” within the psychology of religion and spirituality in recent years. It was noted that researchers’ interest in character strengths other than hope and forgiveness is low, and that the most frequently studied topic in the field of positive psychology in Turkey is “well-being.” To facilitate the integration of these two fields, the common ix research topics in the literature—“meaning of life,” “character strengths,” and “well-being”—have been identified as themes for the meta-analysis. In the meta-analysis, the effect size of the relationship between “meaning of life” and “religion and spirituality” was calculated, revealing a positive and strong relationship between them. The effect size calculated for the relationship between “character strengths,” “well-being,” and “religiosity and spirituality” indicated a positive but small-scale relationship between them.
Keywords: Psychology of Religion and Spirituality; Positive Psychology; Character Strengths; Meaning of Life; Well-being; Systematic Data Analysis; Meta-analysis
İÇ SAYFALAR
