Osmanlı Fakihlerinden İbn Kâdi Ayaslûgî ve Eseri Şerhu Mecma’i’l-Bahreyn
Hanefî fıkıh literatüründe “mütûn-i erbaa” ismiyle meşhur olan dört temel kaynaktan biri, İbnü’s-Sââtî’nin (öl. 694/1295) kaleme aldığı Mecma‘u’l-bahreyn adlı metindir. Bu metin, tarihi süreç içerisinde ta‘lîk, hâşiye, nazm ve şerh çalışmalarına konu olmuştur. Söz konusu çalışmalardan biri, Osmanlı Fakihi İbn Kâdî Ayaslûgî’nin (öl. 831-850/1427-1446) Şerhu Mecma῾i’l-bahreyn isimli eseridir. Bu şerh, geniş hacimli olması; metnin izah edilmesinin yanı sıra fakihlerin görüşlerinin yer yer tenkit ve analiz edilmesi; engin bir kaynak yelpazesi içermesi ve sahih görüşlerin yanında nadir rivâyetlere çokça yer vermesiyle kendinden önceki müktesebatı hemen hemen yansıtması; müellifin kendi görüşlerini aktarması ve dört mezhep âlimlerinin görüşlerinin incelenmesi özellikleriyle öne çıkmaktadır. İlm-i hilâf türü eser yöntemiyle yazılan bu şerhte bir yandan Hanefî fakihlerinden birini ve onun eserini tanımış; diğer yandan hicrî VIII-IX. asırlarda mezhep içerisindeki fıkhî canlılığı görmüş; bir diğer yönüyle de eser çerçevesinde Hanefî mezhebinin diğer mezheplerle etkileşimi hakkında kanaat sahibi olacağız.
Anahtar Kelimeler: İslam hukuku, Şerh, İbnü’s-Sââtî, İbn Kâdî Ayaslûgî, Mecma‘u’l-bahreyn
İÇ SAYFALAR
