Belki de elinizde tuttuğunuz bu kitap, bir hadis kitabından önce bir vefa kitabıdır. İbn Şihâb ez-Zührî’den Buhârî’ye, Ahmed b. Hanbel’den Yahyâ b. Maîn’e, Şu‘be’den İbnü’l-Mübârek’e kadar nice muhaddisin hadis uğruna katlandığı fedakârlıkları, çektiği sıkıntıları ve ömrünü adadığı ilim yolculuğunu anlatmaktadır. Bugün bir hadise birkaç saniyede ulaşabiliyorsak, bunun ardında asırlar boyunca yürüyen ayaklar, nasır tutan eller, açlıkla imtihan olan bedenler ve hiçbir karşılık beklemeden çalışan gönüller vardır. Bir Hadis Uğruna, bir hadis usûlü veya cerh-ta‘dîl kitabı değildir. Hadis ilmine gönül vermek isteyen gençler için, bu büyük mirasın hangi fedakârlıklarla bize ulaştığını göstermeyi amaçlayan mütevazı bir yol arkadaşıdır. Bu yönüyle Ravi ve Muhaddis isimli eserlerin bıraktığı yerden yürüyen bu çalışma, muhaddislerin ödedikleri bedellere odaklanmaktadır. Bu eserin ortaya çıkmasında uzun yıllara yayılan okumaların, notların ve araştırmaların yanında merhum M. Kemal Sandıkçı’nın İlk Üç Asırda İslâm Coğrafyasında Hadis adlı kıymetli eserinin de önemli bir yeri vardır. Ayrıca doktora tezimiz esas alınarak yayımlanan Sosyokültürel Bağlamda Hadis Tasnifi adlı çalışmamız sırasında biriktirdiğimiz notlar ve dikkat çekici ayrıntılar da bu kitabın şekillenmesine katkı sağlamıştır. Bu vesileyle fikirleriyle ufkumu genişleten kıymetli hocalarım Prof. Dr. Nurullah Agitoğlu ve Doç. Dr. Ahmet Özdemir’e teşekkür ederim. Uzun ve yorucu bu yolculukta her zaman yanımda olan kıymetli eşim Kübra Hanım’a, gönlümde müstesna bir yeri bulunan ablam Leyla Tatar’a ve varlıklarıyla yorgunluğumu unutturan sevgili evlatlarım Muhammed, Betül ve Erva’ya gönülden teşekkür ederim. Dilerim bu kitap, bir gencin hadis kitabını daha büyük bir hürmetle açmasına ve “Ben de bu yolun yolcusu olmalıyım.” demesine vesile olur. Çünkü bazı yolculuklar bir şehre varmak için değil, bir mirasa layık olabilmek için yapılır. Muhaddisler o yolu yürüdüler. Biz ise onların izlerini takip ediyoruz…
Perhaps the book you are holding is, before being a book about hadith, a book of fidelity and gratitude. It recounts the sacrifices endured by generations of hadith scholars—from Ibn Shihāb al-Zuhrī to al-Bukhārī, from Aḥmad b. Ḥanbal to Yaḥyā b. Maʿīn, and from Shuʿba to Ibn al-Mubārak—the hardships they faced for the sake of hadith, and the scholarly journeys to which they devoted their lives.
If today we are able to access a hadith within a matter of seconds, behind this convenience lie centuries of arduous journeys, calloused hands, bodies tested by hunger, and hearts that laboured without expectation of worldly reward. For the Sake of a Hadith is neither a manual of hadith methodology nor a work on al-jarḥ wa-l-taʿdīl (narrator criticism and accreditation). Rather, it is intended as a modest companion for young readers who wish to dedicate themselves to the study of hadith, seeking to demonstrate the immense sacrifices through which this great scholarly legacy has reached us.
In this respect, the present work continues along the path opened by the author’s earlier books, Rāwī and Muḥaddith, while placing particular emphasis on the personal costs and sacrifices borne by the hadith scholars. In addition to many years of reading, note-taking, and research, the late M. Kemal Sandıkçı’s valuable work Hadith in the Islamic World during the First Three Centuries (İlk Üç Asırda İslâm Coğrafyasında Hadis) played an important role in the development of this book. Likewise, the notes and noteworthy details accumulated during the preparation of Hadith Compilation in Its Sociocultural Context (Sosyokültürel Bağlamda Hadis Tasnifi), which was published on the basis of our doctoral dissertation, contributed significantly to shaping the present study.
On this occasion, I would like to express my sincere gratitude to my esteemed teachers, Prof. Dr. Nurullah Agitoğlu and Assoc. Prof. Dr. Ahmet Özdemir, whose ideas broadened my intellectual horizons. I am also deeply grateful to my beloved wife, Kübra, who has always stood by me throughout this long and demanding journey; to my sister Leyla Tatar, who holds an exceptional place in my heart; and to my dear children, Muhammed, Betül, and Erva, whose presence makes me forget every weariness.
It is my hope that this book will inspire even one young reader to open a hadith collection with greater reverence and to say, “I, too, should become a traveller on this path.” For some journeys are undertaken not to reach a city, but to become worthy of a legacy. The hadith scholars walked that path; we, in turn, follow in their footsteps.
İÇ SAYFALAR
