Bir Daha Leyla ile Mecnun Yazılmayacak Aşkın Toplumsal Ölümüne Dair Bir Sosyoloji
Aşkın tarihsel, kültürel ve toplumsal dönüşümünü sosyolojik bir perspektifle ele almaktadır. Emrullah Zorlu, klasik Leyla ile Mecnun anlatısından hareketle aşkın toplumsal hafızadaki yerini, değişen duygusal rejimleri ve modern dünyadaki anlam kaybını tartışır. Eser, beş bölümde; feodal toplumun “karşılıksız ve uzak” aşk anlayışını, şehirleşmenin getirdiği bireyselleşmiş ve rasyonelleştirilmiş aşk biçimlerini, dijitalleşmenin yarattığı yüzeyselleşmiş ilişkileri ve modern yalnızlık endüstrisini inceler. Yazar, aşkın yalnızca bireysel bir duygu değil, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel değerlerle şekillenen bir olgu olduğunu vurgular. Mecnun’un çölü, bir coğrafyadan ziyade toplumsal düzene karşı bir duruşun metaforu olarak okunur; Leyla’nın sessizliği ise kadınlık, bekleyiş ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin sembolü olarak değerlendirilir. Modern çağda aşk, algoritmalar, veri analizleri ve sosyal medya kültürü içinde ticarileşmiş, duygusal derinliğini kaybetmiştir. Eser, aşkın kaybını bir kültürel yas olarak ele alırken, yeni bir toplumsal aşk imkânının var olup olamayacağını sorgular. Heidegger, Fromm, Bauman, Illouz, Giddens, Barthes gibi düşünürlerden yararlanılarak geliştirilen analizlerde, aşkın bireysel tatminin ötesinde toplumsal anlam üretimindeki rolü tartışılır. Kitap, aşkın bugünkü durumunu eleştirel biçimde analiz etmekte, geçmişin derinlikli bağları ile günümüzün yüzeysel ilişkileri arasında karşılaştırmalar yaparak okuyucuya hem sosyolojik hem de felsefi bir bakış sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aşk sosyolojisi; Leyla ile Mecnun; Duygu rejimleri, Dijitalleşme ve ilişkiler; Toplumsal hafıza
Leyla and Mecnun Will Never Be Written Again A Sociology of the Social Death of Love
Examines the historical, cultural, and societal transformations of
love through a sociological lens. Drawing on the classical Leyla
and Mecnun narrative, Emrullah Zorlu explores the place of love
in collective memory, the changing emotional regimes, and its
loss of meaning in the modern world. Structured in five chapters,
the book analyzes the feudal conception of “unrequited and
distant” love, the individualized and rationalized forms of love
brought by urbanization, the superficial relationships produced
by digitalization, and the modern “loneliness industry.” Zorlu
argues that love is not merely an individual feeling but a
phenomenon shaped by social norms, gender roles, and cultural
values. Mecnun’s desert is interpreted as a metaphor for
resistance to social order, while Leyla’s silence symbolizes
femininity, waiting, and gender inequality. In the contemporary
era, love has been commodified within algorithms, data analytics,
and social media culture, losing its emotional depth. Treating the
loss of love as a form of cultural mourning, the work questions
whether a new form of social love is still possible. Drawing on
thinkers such as Heidegger, Fromm, Bauman, Illouz, Giddens, and
Barthes, the analysis discusses the role of love in social meaningmaking
beyond personal gratification. The book offers a critical
examination of the current state of love, contrasting the deep
bonds of the past with today’s shallow connections, and
provides readers with both sociological and philosophical
insights.
Keywords: Sociology of love; Leyla and Mecnun; Emotional regimes;
Digitalization and relationships; Collective memory
İÇ SAYFALAR
