Bu çalışma, İslam iktisadının temel ilkelerinden başlayarak, günümüz sermaye piyasalarında karşılaşılan en önemli meselelerden birine, Katılım Endeksi şirketlerinde gayrimeşru gelirlerin tespiti ve arındırılması sorununa ışık tutuyor. Çalışmanın ilk kısmında, İslam iktisadının gayeleri, meşru kazanç kaynakları ve Borsa – Katılım Endeksi ilişkisinin dayandığı zemin ele alınıyor. Ardından katılım finans ilkeleri bilgi formları (KAFİF) aracılığıyla şirketlerin gelir yapısı mercek altına alınıyor; gayrimeşru gelirlerin nasıl tespit edilebileceği ve oranlarının hangi yöntemlerle belirlenebileceği ayrıntılı şekilde açıklanıyor. Devamında arındırma kavramına değiniliyor. Arındırmanın ne olduğu, kim tarafından hesaplanıp sarf edilmesi gerektiği, elde edilen gayrimeşru tutarların hangi alanlara aktarılması gerektiği ve farklı yöntemlerin neler olduğu, okuyucuya anlaşılır ve sistemli bir biçimde sunuluyor. Teoriden pratiğe geçilen kısımda ise Türkiye’de uygulanan yöntem temel alınarak örnek hesaplamalar yapılıyor. Bir yatırımcının karşı karşıya kaldığı gayrimeşru gelir nasıl bulunur, hangi formüllerle arındırma hesaplanır, tüm bu sorulara somut yanıtlar veriliyor. Ayrıca mevcut yöntemin güçlü ve zayıf yönleri tartışılarak alternatif yaklaşımlar öneriliyor. Kitabın son bölümünde ise asıl konuya değiniliyor: Parçalı ve yatırımcıya yüklenen mevcut sistemin sorunlarını ele alıyor ve bunlara çözüm olarak merkezi hesaplama sistemi fikrini ortaya koyuyor. Bu öneri, yalnızca bireysel sorumlulukları hafifletmekle kalmıyor, aynı zamanda sürecin şeffaf, denetlenebilir ve dijital ortama uyarlanabilir bir yapıya kavuşturulmasını hedefliyor. Kısacası bu eser hem İslam iktisadının klasik temellerini hem de çağdaş finans piyasalarında karşılaşılan pratik sorunları buluşturarak, okura hem teorik bir arka plan hem de uygulanabilir bir çözüm sunuyor.
Purification of Unlawful Earnings in Participation Index Companies
This book sheds light on one of the most significant issues faced in
today’s capital markets – the identification and purification of unlawful
earnings in Participation Index companies – beginning from
the foundational principles of Islamic economics. In the opening
chapters, it explores the objectives of Islamic economics, the sources
of lawful income, and the conceptual foundations of the relationship
between the stock exchange and the Participation Index. Subsequently,
the income structures of companies are examined through
Participation Finance Information Forms (KAFIF), with detailed explanations
of how unlawful earnings can be identified and how their
ratios can be determined through various methodologies. The book
then brings the concept of purification to the forefront. It clearly and
systematically presents what purification means, who is responsible
for calculating and allocating the purified amounts, to which areas
such funds should be directed, and the different methods applied in
practice. Transitioning from theory to practice, the study provides
sample calculations based on methods currently used in Türkiye. It
offers concrete answers to practical questions such as how an investor
can detect the unlawful portion of income and how purification
should be computed through relevant formulas. Moreover, the
strengths and weaknesses of the existing method are discussed, and
alternative approaches are proposed. In its final part, the book presents
the broader picture by addressing the systemic problems of the
current fragmented and investor – dependent structure, introducing
the idea of a Centralized Calculation System as a solution. This proposal
not only reduces individual responsibility but also aims to
make the purification process transparent, auditable, and adaptable
to digital platforms. In short, this work bridges the classical foundations
of Islamic economics with the practical challenges of modern
financial markets, offering readers both a solid theoretical framework
and a practical roadmap toward ethical financial purification.
Keywords: Islamic Economics; Istanbul Stock Exchange; Participation
Index; Unlawful Earnings; Purification; Halal Investment.
İÇ SAYFALAR
