Bu çalışma, Platon’un Sokrates’in Savunması (Apologia) adlı eserinin Türkçe çevirisini, filolojik doğruluk, felsefî derinlik ve retorik bütünlük çerçevesinde ele alan kapsamlı bir akademik çalışmadır. Sokrates’in savunma konuşması, yalnızca bir hukuk metni değil; aynı zamanda etik, bilgi ve hakikat anlayışını sorgulayan bir felsefî söylem olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada Antik Yunanca elyazmaları ve modern kritik edisyonlar karşılaştırılmış, özellikle John Burnet’in edisyonu temel alınarak metin inşa edilmiştir. Çeviri sürecinde, kaynak metnin sözdizimsel yapısı ile hedef dilin anlaşılabilirliği arasında dengeli bir yaklaşım benimsenmiştir. Metnin temel kavramları (logos, arete, eidos, daimon) bağlamsal işlevleri dikkate alınarak çevrilmiş, gerektiğinde açıklamalarla desteklenmiştir. Sokratik yöntem olan elenchos (çürütme) yalnızca bir diyalog tekniği değil, aynı zamanda bir felsefî yöntem olarak korunmuştur. Retorik yapı, ironi ve sorgulayıcı üslup hedef dilde yeniden inşa edilmiştir. Dipnotlar, sözlük ve ekler aracılığıyla metnin akademik derinliği artırılmıştır. Çalışma, metnin tarihsel bağlamını, felsefî içeriğini ve dilsel özelliklerini bir araya getirerek Türkçe literatüre güvenilir ve eleştirel bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sokrates’in Savunması; Platon; Sokratik Yöntem; Çeviri Kuramı; Antik Yunan Felsefesi
Apology of Socrates
This study presents a comprehensive academic translation of Apology
of Socrates by Plato, combining philological precision, philosophical interpretation,
and rhetorical analysis. The defense speech of Socrates is
treated not merely as a legal text but as a philosophical discourse addressing
ethics, knowledge, and truth. The translation is based on a systematic
comparison of Ancient Greek manuscripts and modern critical
editions, primarily relying on John Burnet’s edition.
The methodology aims to balance fidelity to the source text with clarity
in the target language. Key philosophical concepts such as logos, arete,
eidos, and daimon are translated contextually, often supported by explanatory
notes. The Socratic method (elenchus) is preserved as both a
dialogical and philosophical strategy. Special attention is given to maintaining
rhetorical structure, irony, and argumentative coherence in
translation.
Supplementary materials—including footnotes, glossary, appendices,
and critical apparatus—enhance the scholarly value while ensuring
readability. The study also integrates insights from secondary literature
and English translations to evaluate interpretive variations. Ultimately,
this work aims to provide a reliable and analytically rich Turkish contribution
to Platonic studies, preserving the philosophical depth and
rhetorical integrity of the original text.
Keywords: Apology of Socrates; Plato; Socratic method; Translation
theory; Ancient Greek philosophy.
İÇ SAYFALAR
