Boşanma, ayrılık veya ebeveyn kaybı nedeniyle aile bütünlüğünün parçalanması, çocukların genel eğitim süreçlerinin bir parçası olan din eğitimlerini de etkileyebilmektedir. Aile içindeki parçalanmaların öğrencilerin eğitim süreçlerine yansımaları farklı ders alanları bağlamında incelenmiş, ancak bu durumun din eğitimi süreçlerine yansımalarını inceleyen bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin gözlem, deneyim ve değerlendirmelerinden hareketle aile içindeki parçalanmaların bu aile yapısına sahip öğrencilerin din öğretimi süreçlerine yansımalarını incelemiştir. Araştırma, din eğitimi özelinde aile içindeki parçalanmaların eğitim ortamını nasıl etkilediği ve ne yapılması gerektiğine yönelik politika yapıcıları, eğitimciler ve paydaşlar için öğretmen görüş ve deneyimleri temelinde sahadan, gözleme dayalı, uygulamalı ve pratik veriler sunması açısından önem taşımaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde fenomenolojik desene göre tasarlanan çalışmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme teknikleriyle belirlenmiştir. Araştırma, Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesini ve Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması kapsamında belirlenen 12 bölgeyi temsil eden 25 ilde görev yapan 41 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ve imam hatip meslek dersleri öğretmeniyle yürütülmüştür. Öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve dört temaya ulaşılmıştır. Bu temalar; (1) aile içindeki parçalanmaların öğrencilerde ortaya çıkardığı sorunların din öğretimi süreçlerine yansımaları, (2) öğretmenlerin bu süreci yönetmeye yönelik bilgi, beceri ve yeterlikleri, (3) öğretim programı, ders içerikleri ve ders kitaplarının öğrenci ihtiyaçlarını karşılama düzeyi ve (4) öğretmenlerin sürecin daha etkili yürütülmesine ilişkin beklenti ve önerileridir. Bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve parçalanmış ailelerden gelen öğrencilerin ihtiyaçlarının din öğretimi süreçlerinde daha fazla dikkate alınmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi; Din Öğretimi; Parçalanmış Aile; Öğretmen Deneyimi; Fenomenolojik Araştırma.
Family breakdown resulting from divorce, separation, or parental loss
may affect religious education as part of children’s overall educational
processes. Although the effects of family breakdown on students’ education
have been examined across various subject areas, no studies specifically
addressing its implications for religious instruction were identified
in the literature. Accordingly, this study aimed to investigate how
family breakdown affects the religious instruction processes of students
from such family backgrounds, drawing on teachers’ observations, experiences,
and assessments. The study provides practice-oriented, fieldbased
insights into the effects of family breakdown on religious education
and offers evidence to inform policymakers, educators, and other
stakeholders. Designed within a qualitative research framework using
a phenomenological approach, the study selected participants through
maximum variation and criterion sampling. It involved 41 teachers of
Religious Culture and Ethics and vocational religious courses at imam
hatip schools in 25 provinces representing Türkiye’s seven geographical
regions and 12 statistical regions. Interview data were analyzed using
content analysis, yielding four themes: (1) the implications of problems
arising from family breakdown for religious instruction; (2) teachers’
knowledge, skills, and competencies in managing these processes; (3)
the extent to which curricula, course content, and textbooks meet students’
needs; and (4) teachers’ expectations and recommendations for
improving these processes. The findings were discussed in relation to
the relevant literature, and recommendations were developed to ensure
greater consideration of the needs of students from families experiencing
breakdown in religious instruction.
Keywords: Religious Education; Religious Instruction; Broken Family,;
Teachers’ Experiences; Phenomenological Research
İÇ SAYFALAR
