Bu çalışma ile İslâm medeniyetinde önemli bir yeri olan Rifâî tarîkatının genel olarak Anadolu’daki varlığı ele alınmıştır. Ardından Rifâî tarikatında dini mûsikî geleneği Erzurum Rifâileri üzerinden değerlendirilmiş ve diğer tekkelerle ola ilişkilerine kısaca değinilmiştir. Dinî mûsikî uygulamadaki benzer ve farklı yönleri karşılaştırılarak Türk Din Mûsikî geleneğine katkıları araştırılıp elde edilen verilerin gelecek nesillere aktarılması amaçlanmıştır. Bu çalışmayla öncelikle Rifâî tarîkatının kuruluşunu, kurumsallaşma sürecini, Anadolu’ya yayılma sürecini, mûsikîyle olan ilişkisini ve mûsikî uygulamalarını ele aldık. Daha sonra Rifâiliğin Erzurum’daki varlığını ve bu bölgede icra edilen dinî mûsikî türlerini değerlendirdik. Bu anlamda yaptığımız çalışmalar neticesinde notaya alınmamış çok sayıda eserin varlığını tespit ettik. Bu vesileyle Dinî Mûsikî geleneğinde önemli bir yeri olan Rifâî zikri, toplu evrâd geleneği, ilâhi, İsm-i celal, Na’t-ı peygamber, Salat-ı ümmiyye, Tekbîr, Tevhîd, İlâhi, Şuğul, Gülbank, salât-ı kemâliye ve İstiğfâr gibi uygulamaları notaya alarak kitabın ilgili bölümünde bu uygulamaların notalarına yer verdik.
With this study, the existence of the Rifâî tariqat, which has an important place
in Islamic civilization, in Anatolia in general is discussed. Then, the religious
music tradition in the Rifâî sect was evaluated through the Erzurum Rifâis and
its relations with other lodges were briefly mentioned. It is aimed to compare
the similar and different aspects in religious music practice, to investigate their
contributions to the Turkish Religious Music tradition and to transfer the data
obtained to future generations.
With this study, we first discussed the establishment of the Rifâî tarikat, its
institutionalization process, its spread to Anatolia, its relationship with music
and its musical practices. Then, we evaluated the existence of Rifâîism in Erzurum
and the types of religious music performed in this region. As a result of
our studies in this sense, we have determined the existence of many works that
have not been notated. On this occasion, we have notated practices such as
Rifâî dhikr, collective evrâd tradition, ilâhi, Ism-i celal, Na’t-ı prophet, Salat-ı
ümmiyye, Takbîr, Tevhîd, İlâhi, Şuğul, Gülbank, salât-ı kemâliye and İstiğfâr,
which have an important place in the Religious Music tradition, and included
the notes of these practices in the relevant section of the book.
Keywords: Rîfâî Order; Erzurum; Religious Music; Tekke Music; Dhikr Ritual
İÇ SAYFALAR
