Çalışma, İkinci Mabet Dönemi’nin son iki yüzyılında Yahudi toplumunun en nüfuzlu dinî -politik gruplarından biri olan Sadukilerin kimlik inşasını, tarihsel gelişimini ve inanç esaslarını inceleme konusu yapmaktadır. Çalışmanın merkezinde yer alan Sadukiler, temelde mabet merkezli bir aristokrasiyi temsil ederek, Yahudi toplumunun hem dinî hem de ekonomik hiyerarşisinde belirleyici bir güce sahip olmuşlardır. Sadukilerin toplumsal statüsü, büyük ölçüde kohen kökenlerine dayanmaktadır. Bu sınıfsal ayrıcalık, onlara Yahudi dinî yaşamının kalbi olan Mabet üzerinde mutlak bir otorite sağlarken, beraberinde siyasi bir pragmatizmi de getirmiştir. Sadukiler, bu ayrıcalıklı konumlarını korumak adına hem Haşmoni hanedanıyla hem de dönemin süper gücü Roma otoriteleriyle stratejik ittifaklar kurma yoluna gitmişlerdir. Mezhebin kökeni, Kral Davut Dönemi’nin başkoheni Sadok ile ilişkilendirilse de grubun müstakil bir mezhep kimliği kazanması MÖ II. Yüzyıldaki Makkabi İsyanı sonrası Haşmoni Dönemi’yle gerçekleşmiştir. Sadukilerin varlığı, Beit ha-Mikdaş’ın (Mabet) MS 70 yılında yıkılmasıyla birlikte sona ermiş; bu olay mezhebin sosyo-politik işlevini yitirmesine ve nihayetinde tarih sahnesinden çekilmesine yol açmıştır. Çalışmanın amacı, Saduki kimliğini, tarihini, inanç esaslarını ve halakik sistemini tespit etmektir. Bu çerçevede araştırmada kullanılan birincil kaynaklar; Flavius Josephus’un eserleri, İnciller, Patristik metinler, Rabbinik literatür ve Kumran (Ölü Deniz) el yazmalarından oluşmaktadır. Dönemin teopolitik yapısı incelendiğinde, Mabet otoritesini elinde bulunduran Sadukilerin bu süreçte belirleyici role sahip olduğu görülmektedir. Bu bağlamda Mesih İsa’nın çarmıha gerilmesinde, Mesihlik iddiasının mı yoksa “Mabed’in Temizlenmesi” olarak adlandırılan eylemin mi daha baskın bir saik olduğu sorusuna odaklanılmaktadır. Bu tartışma ekseninde, Sadukiler ile Mesih İsa arasındaki etkileşimin boyutları ve bu gerilimin politik-dinî arka planı derinlemesine analiz edilmektedir. Ayrıca Saduki öğretisinin, günümüz Yahudiliği ve onun bünyesinde yer alan mezheplerle olan muhtemel ilişkileri de değerlendirilmektedir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Saduki kimliği ve tarihsel gelişimi, ikinci bölümde Saduki inanç ve halakasını şekillendiren dinî, felsefî, siyasî ve toplumsal dinamikler, üçüncü bölümde ise Saduki inanç ve halakası ele alınmaktadır. Çalışmanın sonucunda, Sadukilerin temelde Tora’yı otorite kabul ettikleri; bununla birlikte Tora’da açık biçimde yer almayan bazı inanç ve halakik uygulamalarda literal yorumun yanı sıra kendilerine özgü yorum yöntemlerine başvurdukları anlaşılmaktadır. İnanç boyutunda ise diriliş inancını reddetmeleri ve insanın özgür iradesine yaptıkları vurgu, onları dönemin diğer Yahudi mezheplerinden ayıran başlıca özellikler arasında yer almaktadır. Kaynaklar, Sadukilerin ibadet ve mabet pratikleri, arınma ritüelleri, Şabat uygulamaları ile medeni ve ceza hukukuna ilişkin meselelerde Ferisilerle çeşitli ihtilaflar yaşadıklarını göstermektedir.
Anahtar Sözcükler: Dinler Tarihi; Yahudilik; Yahudi Mezhepleri; Sadukilik; Süleyman Mabedi
The Sadducees as an Aristocratic Jewish Sects
Identity, History and Belief
This study examines the identity formation, historical development,
and core beliefs of the Sadducees, one of the most influential religious-
political groups in Jewish society during the final two centuries
of the Second Temple period. The Sadducees, who are at the center of
this study, represented a temple-centered aristocracy and held decisive
power within both the religious and economic hierarchies of Jewish
society. The Sadducees’ social status was largely based on their priestly
origins. This class privilege granted them absolute authority over the
Temple -the heart of Jewish religious life- while also fostering a political
pragmatism. To preserve this privileged position, the Sadducees formed
strategic alliances with both the Hasmonean dynasty and the Roman
authorities, the superpower of the era. Although the sect’s origins are
associated with Zadok, the high priest of King David’s era, the group
did not develop an independent sectarian identity until the Hasmonean
period following the Maccabean Revolt in the 2nd century BCE. The
Sadducees ceased to exist with the destruction of the Beit ha-Mikdash
(Temple) in 70 CE; this event led to the sect losing its socio-political function
and ultimately fading from the historical stage.
The aim of this study is to identify the identity, history, core beliefs, and
halakhic system of the Sadducees. Within this framework, the primary
sources used in the research include the works of Flavius Josephus,
the Gospels, patristic texts, rabbinic literature, and the Qumran (Dead
Sea) Scrolls. When examining the geopolitical structure of the period,
it is evident that the Sadducees, who held the authority of the Temple,
played a decisive role in this process. In this context, the study focuses
on the question of whether the claim to messiahship or the act known
as the “Purification of the Temple” was the dominant motive behind
the crucifixion of Jesus the Messiah. Within this framework, the dimensions
of the interaction between the Sadducees and Jesus the Messiah,
as well as the political-religious backdrop of this tension, are analyzed
in depth. Additionally, the potential connections between Sadducee
doctrine and contemporary Judaism, along with the denominations
within it, are evaluated.
viii
The study consists of three chapters. The first chapter examines Sadducee
identity and historical development; the second chapter explores
the religious, philosophical, political, and social dynamics that
shaped Sadducee beliefs and halakha; and the third chapter discusses
Sadducee beliefs and halakha. The study concludes that the Sadducees
fundamentally accepted the Torah as authoritative; however, regarding
certain beliefs and halakhic practices not explicitly stated in the
Torah, they relied not only on literal interpretation but also on their
own unique interpretive methods. In terms of belief, their rejection of
the doctrine of resurrection and their emphasis on human free will are
among the primary characteristics that distinguish them from other
Jewish sects of the period. Sources indicate that the Sadducees had various
disagreements with the Pharisees regarding worship and temple
practices, purification rituals, Shabbat observances, and issues related
to civil and criminal law.
Keywords: History of Religions; Judaism; Jewish Sects; Tsedukim; Temple
of Solomon
İÇ SAYFALAR
