Şefaettin Severcan bu esrinde 2002–2005 arasında Türkistan’da, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Kazak-Türk Üniversitesi’ndeki yöneticilik yıllarına uzanan kişisel ve düşünsel bir yolculuğu anlatır. İnançla ayakta kalan bir aile ortamında şekillenen karakterini; dedesinin Yemen anlatılarıyla taşınan tarih bilincini ve babannesinin fedakârlıklarını kitabın duygusal zemini yapar. İmam-Hatip’ten başlayıp yüksek din eğitimine ve Erciyes’teki akademik kariyere uzanan çizgi, Türkistan’a gidişin rastlantı değil, uzun bir zihinsel hazırlığın sonucu olduğunu gösterir. Asıl geniş bölüm, yazarın Türkistan’da dekanlık ve Türkiye tarafı rektörlüğü görevleri sırasında tanık olduğu insanlar, kurumlar ve gündelik hayat üzerinden Sovyet sonrası Orta Asya’nın panoramasını çizer. Nevruzlar, düğünler, kökparlar ve coşkulu bayram/cuma cemaatleriyle canlanan dinî hayat; buna karşı içki ve rüşvet gibi Sovyet mirası alışkanlıklar bir arada verilir. Ateizm için kullanılmış salonlarda Kur’an tilavetinin insanlarda uyandırdığı gözyaşı, dönüşümün sembolik anlarıdır. Yazar, idari ayrıntılarla kültürel kodları birlikte aktararak “taşra değil, medeniyet havzası” olarak gördüğü Türkistan’ın bugünkü ruhunu resmeder. Son bölümlerde Kutadgu Bilig merkezli medeniyet tartışmalarıyla anlatı düşünsel derinlik kazanır; Batı-merkezci medeniyet anlayışına eleştiri getirilir ve Türk-İslam klasiklerinin kurucu değerleri hatırlatılır.
Kitap, gezi, hatırat ve medeniyet denemesini birleştirerek hem Anadolu’daki dindar-mütevazı hayatın, hem Türkiye’de din eğitiminin, hem de Orta Asya’nın İslami yeniden doğuşunun içerden ve sahici bir özetini sunar.
The Confluence of History and Memory
-Three Years in Turkestan-
In this work, Şefaettin Severcan recounts a personal and intellectual
journey spanning the years 2002–2005 in Turkistan, during his tenure
as an administrator at the Khoja Ahmed Yasawi International Kazakh-
Turkish University. The narrative’s emotional foundation lies in a
character shaped within a devout family environment sustained by faith,
a historical consciousness transmitted through his grandfather’s stories
of Yemen, and the self-sacrifice of his grandmother. The trajectory from
an Imam-Hatip secondary education to advanced theological studies and
an academic career at Erciyes University demonstrates that his eventual
appointment in Turkistan was not a coincidence, but rather the
culmination of a long process of intellectual and spiritual preparation.
The main section of the book offers a panoramic depiction of post-Soviet
Central Asia through the people, institutions, and everyday life Severcan
encountered during his service as dean and Turkish-side rector.
Religious and cultural revival is portrayed vividly in scenes of Nowruz
celebrations, weddings, kokpar tournaments, and the exuberant Friday
and holiday congregations, juxtaposed with remnants of the Soviet
legacy such as alcohol consumption and corruption. The moments when
Qur’anic recitation fills halls once used for atheist propaganda
symbolize the region’s profound spiritual transformation. Through a
careful intertwining of administrative details and cultural observations,
the author portrays Turkistan not as a provincial outpost but as a
“civilizational basin.”
In the concluding chapters, the narrative attains intellectual depth
through reflections on civilization centered around Kutadgu Bilig.
Severcan critiques Eurocentric conceptions of civilization and reasserts
the foundational values of the Turkic-Islamic classics. Blending elements
of travel writing, memoir, and civilizational essay, the book presents an
authentic, insider’s synthesis of three interrelated domains: the pious
and modest life of Anatolia, the trajectory of religious education in
Turkey, and the Islamic revival of Central Asia.
Keywords: Turkistan; Civilization; Atheizm, Central Asia;
Anatolian Wisdom.
İÇ SAYFALAR
