Analitik Eğitim Felsefesi Paul H. Hirst’ün Kuramsal Yaklaşımı Çerçevesinde Din ve Ahlak Eğitiminin Felsefi Temeli
Analitik eğitim felsefesi (AEF) perspektifinin paradigmatik bir örneğini teşkil eden bu kitap, ülkemizde din ve ahlak eğitiminin felsefi temellendirilmesine yönelik daha kapsamlı çalışmalara duyulan ihtiyaçtan hareketle hazırlanmıştır. Araştırmanın temel iddiası, ülkemizdeki eğitim anlayışlarında süregelen “felsefesizlik” probleminin, din ve ahlak eğitimine ilişkin yaklaşımlarda da belirgin biçimde kendisini hissettirdiği ve bu nedenle, alternatif bakış açıları çerçevesinde, felsefi temellendirmelere duyulan gereksinimin arttığı yönündedir. Dolayısıyla çalışma, söz konusu probleme analitik eğitim felsefesi perspektifinden çözüm önerileri sunmayı ve analitik geleneğin önemli temsilcilerinden olan Paul Heywood Hirst’ün din ve ahlak eğitimini felsefi bir zeminde nasıl temellendirdiğini ortaya koyarak ulusal literatürdeki boşluğu doldurmaya katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Nitel bir araştırma örneği olan çalışma, deskriptif bir desende yürütülmüştür. Çalışmanın bulguları, analitik eğitim felsefesi bakış açısının, din ve ahlak eğitimini temellendirme çalışmalarının tüm boyutlarında etkin bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Bu kitap, din ve ahlak eğitimine ilişkin bütüncül bir bakış açısı kazandırması, çok yönlü düşünmeyi ve kuramsal bilgi üretimini geliştirmesi açısından önem taşımaktadır. Ayrıca, analitik gelenekte din ve ahlak eğitiminin felsefi temellerinin nasıl inşa edildiğini ortaya koyması, eğitim sahasında teori ile pratik arasındaki tutarlılığın nasıl tesis edilebileceğini göstermesi ve din-ahlak-eğitim bağlantısının sağlam bir zeminde tesis edilmesine yönelik analitik perspektiften çözüm önerileri getirmesi bakımından özgün bir bakış açısı ve gerekçelendirme örneği sunmaktadır. Sonuç olarak, din ve ahlak eğitiminin felsefi olarak temellendirilmesine ilişkin kuramsal bir çerçeve ortaya koyan bu çalışmada, din ve ahlak eğitiminin felsefi zeminde nasıl gerekçelendirildiği ve bu gerekçelendirmelerin din ve ahlak eğitimi anlayışlarına nasıl yön verdiği gösterilmiştir. Ayrıca, özellikle din eğitimine yön veren temel varsayım ve kabullerin gerekçelendirilerek alanın eğitimsel olarak nasıl dönüştüğü de kitapta gözler önüne serilmiştir. Bu yönleriyle çalışmanın, alan yazınında yeni tartışmalara zemin hazırlayacağı ve ileride yapılacak farklı araştırmalara kavramsal ve kuramsal bir dayanak sağlayacağı öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ahlak Eğitimi; Analitik Eğitim Felsefesi (AEF); Bilgi Formları; Din Eğitimi; Paul H. Hirst.
Analytic Philosophy of Education
The Philosophical Foundations of Religious and
Moral Education in Paul H. Hirst’s Theoretical Framework
Constituting a paradigmatic example of the analytic philosophy of education (APE)
perspective, this book has been prepared based on the need for more comprehensive studies
on the philosophical foundation of religious and moral education in Türkiye. The central
argument of the research is that the prevalent “lack of philosophy” problem in Turkish
educational approaches is also clearly apparent in the approaches to religious and moral
education. Thus, this situation highlights the necessity for philosophical justifications within
alternative frameworks. Accordingly, this study aims to contribute to filling the gap in the
national academic literature by offering solutions to the aforementioned problem from the
perspective of the APE and by revealing how Paul Heywood Hirst, one of the important
representatives of the analytical tradition, philosophically grounded religious and moral
education.
The study was conducted as qualitative research using a descriptive design. The study’s
findings reveal that the viewpoint of APE can be effectively employed in all dimensions of
grounding religious and moral education. The study is significant in that it provides a
holistic perspective on religious and moral education, fosters multifaceted thinking, and
contributes to the development of theoretical knowledge. Furthermore, the study presents
a novel perspective and a model of justification by revealing how the philosophical
foundations of religious and moral education have been constructed within the analytic
tradition, by demonstrating how consistency between theory and practice can be established
in the field of education, and by offering solutions from an analytical perspective for
grounding the religion–morality–education nexus on a solid basis.
As a consequence, this study establishes a theoretical framework for the philosophical
foundation of religious and moral education, demonstrating how religious and moral
education has been philosophically justified and how these justifications have shaped
understandings of religious and moral education. Moreover, the book makes explicit how
the justification of the basic assumptions and presuppositions that underpin particularly
religious education has served as a driving force in reshaping the field from an educational
standpoint. In this respect, the study is expected to pave the way for new discussions in the
academic literature and provide a conceptual and theoretical basis for future research.
Keywords: Analytic Philosophy of Education (APE); Forms of Knowledge; Moral Education;
Paul H. Hirst; Religious Education
İÇ SAYFALAR
