Modernlikle birlikte ontolojik ve epistemolojik kırılma, sistematik olarak dünyaya yeni bir perspektifle bakışı birlikte getirmiştir. Bu minvalde tüm dünyada küresel ölçekte yaygınlık kazanan moderniteye, birçok alandaki gelişmeler eşlik etti. Modernliğin hem inşası hem de yerleşiklik kazanmasında sosyal bilimlerin ve özelde sosyolojinin lojistik desteğine dikkat çekmek gerekmektedir. Bu durum aslında sosyal bilimler üzerinden paradigmal olarak Batı’nın epistemoloji üretilirken, bu epistemolojinin dünyanın farklı kültürleri ve medeniyetlerini dönüştürücü bir rol oynadığı görülmektedir. Böylece Batı dışındaki diğer din ve kültürler Batı’ya uyum ile ancak kendilerini var edebilmektedirler. Dolayısıyla sürekli Batılı epistemoloji ile kendilerini okumaya ve anlamaya çalışmaktadırlar. Bu problem müslüman toplumlarda çağdaş dönemde tartışılmaya başlanmıştır. Nitekim “bilginin islamileştirilmesi”nden başlayarak İslam ve sosyal bilimler ve sosyoloji arasındaki ilişkiler birer sorun olarak incelenmektedir. Fakat doğrusu burada tam bir süreklilik sağlanamamıştır. Bu zihni arkaplandan hareket ederek islami ilimler ve sosyoloji arasındaki ilişkiler bir seri çalışma ile ele alınmıştır. Bu serinin halkalarından birisi de tasavvuf sosyolojisidir. “Gelenekselden Post/Modern’e Tasavvufun Sosyolojisi” ismini taşıyan bu çalışma, tasavvufun farklı konularının sosyolojik analizlerini yapmaya gayret etmektedir. Gerek geleneksel dönemde gerekse içinde yaşadığımız dönemde tasavvufun toplumla ilişkisinde ortaya çıkan formları ve toplumsallıkları incelemektedir. Mustafa Tekin tarafından editöryal olarak hazırlanan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Toplam onüç yazar bu çalışmaya katkıda bulunmuştur. İlk bölümde tasavvufun bir zühd hareketi olarak ortaya çıkışı ile sosyal sınıflardaki konumu ve Hıristiyan mistisizmini ele alan yazılar bulunmaktadır. İkinci bölümde, tasavvuf geleneğinin değişmesi, gelenekte ve içinde yaşadığımız çağda tasavvuf anlayışı ve değişimler ile Türkiye’de tasavvuf üzerine analizler yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise, tasavvufun bugün postmodernizm ve posthumanizm ile etkileşimleri ile çağdaş mutasavvıf portreleri tartışılmaktadır. Tasavvufa dair çağdaş dünyada sorulan soruları çalışması açısından aktüel içerikler taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Tasavvuf; Sosyoloji; İrfan; Tarikat; Toplum
The Sociology of Sufism From Traditional Tto Post/Modern
The ontological and epistemological rupture that accompanied modernity
brought about a systematic new perspective on the world. In this vein,
modernity, which has gained global prevalence worldwide, has been accompanied
by developments in many fields. It is necessary to highlight
the logistical support of the social sciences, and sociology in particular, in
both the construction and the establishment of modernity. This situation
demonstrates that while Western epistemology is being developed paradigmatically
through the social sciences, this epistemology plays a transformative
role in the world’s diverse cultures and civilizations. Thus, religions
and cultures other than the West can only exist through adaptation
to the West. Consequently, they constantly strive to read and understand
themselves through Western epistemology.
This problem has begun to be discussed in Muslim societies in the contemporary
era. Indeed, starting with the “Islamization of knowledge,” the
relationships between Islam, the social sciences, and sociology have been
examined as problems. However, in reality, complete continuity has not
been achieved. Building on this intellectual background, the relationships
between Islamic sciences and sociology have been addressed in a series of
studies. One of the links in this series is the sociology of Sufism.
This study, titled “The Sociology of Sufism from Traditional to Post/Modern,”
attempts to provide sociological analyses of various themes within
Sufism. It examines the forms and socialities that emerged in Sufism’s
relationship with society, both in the traditional era and in our current
era. This study, edited by Mustafa Tekin, consists of three sections. A total
of thirteen authors contributed. The first section contains articles addressing
the emergence of Sufism as an ascetic movement, its position within
social classes, and Christian mysticism. The second section examines the
evolution of the Sufi tradition, the understanding and changes of Sufism
within the tradition and in the contemporary era, and analyses of Sufism
in Turkey. The third section discusses Sufism’s interactions with postmodernism
and posthumanism, as well as portraits of contemporary Sufis. The
study addresses questions posed about Sufism in the contemporary world
and carries current implications for the study.
Keywords: Sufism; Sociology; Wisdom; Tarikat; Society
İÇ SAYFALAR
