Çeviri, farklı milletlerin birbirini tanıması ve coğrafyasını anlamlandırmasından doğan iletişim ihtiyacını karşılamakta başat bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda Türk edebiyatının dünya çapında dolanımını ve tanınmasını sağlamak amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2005 yılında “Türk Kültür, Sanat ve Edebiyat Eserlerinin Dışa Açılımını Destekleme Projesi” yürütülmeye başlanmıştır. Kısaca TEDA olarak adlandırılan program; Türk dilinde veya farklı dillerde Türk kültür, sanat ve edebiyat birikimini içeren, yurt içi veya dışında faaliyet gösteren yayıncılar tarafından yayımlanmış eserlerin uluslararası çapta tanıtılmasını teşvik eden çeviri, yayım ve tanıtım destek programıdır. Bu çalışmada 2016 yılında yayımlanan Şebnem Güler Karaca’nın “Kâmil ve Aşırı Geyik Hikayeleri” adlı hikaye serisi ve 2017 yılında Muhtap Muhammed tarafından çevirisi yapılarak “TEDA” Projesi kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri’nde yayımlanan aynı eserin çevirileri karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada kaynak ve erek eserlerin nitelikli çocuk edebiyatı ürünlerinin özelliklerine sahip olup olmadığının tespit edilmesi ve çeviri stratejileri bağlamında erek eserin yorumlanması amaçlanmıştır. Eserlerden seçilen kesitler karşılaştırmalı bir şekilde Gideon Toury’nin “Erek Odaklı Çeviri Kuramı” ışığında incelenmiştir. İlgili kuramın öngördüğü normlar bağlamında örnekler analiz edilerek ulaşılan bulgular, kuram kapsamında “kabul edilebilir” ve “yeterli” çeviri kavramları ile değerlendirilmiştir. İncelemenin sonucunda çeviri eserin erek kültür normları ve erek okur beklentilerini öncelediği tespit edilmiş olup hikaye çevirilerinin “kabul edilebilir çeviri” kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Çalışma değerlendirildiğinde kaynak ve erek eserin biçimsel ve içeriksel açıdan büyük bir oranda benzerlik taşıdığı ve nitelikli çocuk ürünleri arasında yer alabileceği varsayılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çeviribilim; Çocuk Edebiyatı; Arap Çocuk Edebiyatı; TEDA; Kamil Serisi
Children’s Literature Translation
A Translation Studies-Based Analysis of Children’s
Books Translated from Arabic into Turkish:
The Example of the Kamil Series
Translation plays a key role in meeting the need for communication
that arises from different nations’ recognition of one another and their
interpretation of geography. In this context, the “Project for Supporting
the International Circulation of Turkish Cultural, Artistic and Literary
Works” was launched in 2005 by the Ministry of Culture and Tourism
of the Republic of Türkiye in order to ensure the worldwide circulation
and recognition of Turkish literature. Briefly referred to as TEDA, this
program is a support scheme for translation, publication, and promotion
that encourages the international introduction of works published
by publishers operating in Türkiye or abroad, which include Turkish
cultural, artistic, and literary heritage either in Turkish or in other languages.
In this study, the story series Kâmil ve Aşırı Geyik Hikayeleri (Kamil and
the Extreme Deer Stories) by Şebnem Güler Karaca, published in 2016,
and its Arabic translation by Muhtap Muhammed, published in the
United Arab Emirates in 2017 under the scope of the TEDA Project,
were examined comparatively. The study aimed to determine whether
the source and target texts possessed the characteristics of quality children’s
literature products, and to interpret the target text within the
framework of translation strategies. Selected excerpts from the works
were examined comparatively in the light of Gideon Toury’s “Target-
Oriented Translation Theory.” Within the framework of the norms
proposed by this theory, examples were analyzed, and the findings were
evaluated through the concepts of “acceptable” and “adequate” translation.
As a result of the examination, it was determined that the translated
text prioritized the target culture norms and the expectations of the
target readers, and therefore the story translations could be evaluated
within the scope of “acceptable translation.” Overall, the study sugVII
gests that both the source and target texts display significant formal
and content-related similarities and may be considered among quality
children’s literature products.
Keywords: Translation Studies; Children’s Literature; Arabic Children’s
Literature; TEDA; Kâmil Series
İÇ SAYFALAR
