Hz. Peygamber’den rivayet edilen hadisler, sahabe nesli tarafından bir sonraki kuşağa aktarılmış ve farklı konu başlıklarıyla telif edilen eserlerde toplanmıştır. Hicrî III. asırda, hadislerin konularına göre derlendiği beş temel eser ön plana çıkmış, bunlar içerisinde İslam hukuku ile ilgili hadisleri içeren üç eser “Sünen” adıyla meşhur olmuştur. Bu dönemde, İran’ın Kazvin şehrinde yetişen ve hadis alimleri tarafından “imam, hafız ve muhaddis” ünvanlarıyla anılan İbn Mâce (ö. 273/887), Sünen adlı eserini kaleme almıştır. Hicrî VI. asırdan itibaren Kütüb-i Sitte’nin altıncı kitabı olarak kabul edilen bu eser, zamanla İslam dünyasında büyük bir takdir toplamış ve kitaba duyulan ilgi, hadis alimlerinin onun üzerine farklı alanlarda çeşitli çalışmalar yapmalarına vesile olmuştur. Kitabımızda, İbn Mâce’nin hayatı ve ilmî konumu ele alınmış, Sünen adlı eserinin muhteva ve metodu incelenmiştir. Ayrıca, İbn Mâce’nin Sünen’ine dair Türkçe ve Arapça dillerinde yapılan akademik çalışmalar titizlikle derlenmiş ve bu eserler hakkında kapsamlı bilgiler sunulmuştur. Böylece, İbn Mâce’nin Sünen’ine dair geniş bir literatür ortaya konulmuştur.
The hadiths narrated from the Prophet Muhammad (PBUH) were transmitted by the companions to the following generations and collected in works categorized under various topics. In the 3rd century Hijri, five main works, which categorized the hadiths based on their subjects, emerged as significant, and among them, three works that contained hadiths related to Islamic law became widely known as “Sunan.” During this period, Ibn Mājah (d. 273/887), who was raised in the city of Qazvin in Iran and was honored with titles such as “imam,” “hafiẓ,” and “muhaddith” by hadith scholars, composed his work titled Sunan. From the 6th century Hijri onwards, this work was accepted as the sixth book in the Kutub al-Sitta. Over time, Sunan gained significant recognition within the Islamic world, and the interest it generated led scholars to undertake various studies in different fields based on this work. In this study, Ibn Mājah’s life and scholarly position are examined, and the content and methodology of his Sunan are analyzed. Furthermore, academic works in both Turkish and Arabic that have focused on Ibn Mājah’s Sunan have been meticulously compiled, and comprehensive information about these studies has been provided. Thus, a broad literature on Ibn Mājah’s Sunan has been presented.
Keywords: Ibn Mājah; Sunan; Kutub al-Sittah; Content; Method; Literature
İÇ SAYFALAR
