Çalışmamız Kur’an’da Allah isminden sonra en çok geçen rab ve ilāh kavramlarının semantik çerçevesinin belirlenmesini, bu iki kavramın geçtiği ayetlerin indirildikleri bağlamın anlaşılmasını ve indiği dönemdeki muhatap kitlesinin tespit edilmesini konu edinmektedir.
Çalışma konu bütünlüğü içerisinde iki ayrı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde rab kavramının, ikinci bölümde ise ilāh kavramının semantik analizine yer verilmektedir. Çalışmamızda rab kavramının Kur’an’da dört ayrı anlama, ilāh kavramının ise sadece tek bir anlama sahip olduğu tespit edilmiştir.
Yaptığımız çalışmanın sonucunda rab kavramının özel olarak sadece Allah için kullanıldığı, Cahiliye Dönemi Araplarının dahi kendi putlarına rab kelimesini kullanmadığı, ancak ilāh kavramının daha geniş bir alanı kapsamasından ötürü, Allah da dâhil olmak üzere pek çok tanrı veya putun ilāh kavramının semantik çerçevesine girdiği tespit edilmiştir. Siyer kaynakları ve nüzul sebepleri üzerinden yaptığımız çalışma, tarihsel süreci içerisinde bu iki kavramın doğru bir şekilde anlaşılmasını amaç edinmiş ve kavramların geçtiği ayetlerde anlamın eksiksiz bir şekilde belirlenmesine katkı sağlamıştır.
Our work is based on the two concepts in the Qur’an: rabb and ilāh. These two words are the most common ones, in the Qur’an for God after the usage of the special name Allah. The main subject of this work is to identify the semantics of these two words, to understand the context and the background of the revealed verses and to determine the audiences of that time.
This work is composed of two chapters: the first chapter deals with the concept rabb. And the second chapter examines the word ilāh. We stated in this thesis that the word rabb has four different meanings while the word ilāh has only one meaning in the Qur’an.
At the end of our study we determined that the concept rabb is used only for Allah and even before Islam there is no usage of rabb for any other pagan god. But the concept ilāh has a wide meaning and usage that contains Allah and the others. We aim to contribute in understanding these two words studying the relevant verses in their historical contexts basing on the occasions of revelations and sīra.
İÇ SAYFALAR
