Aliyyü’l-Kârî’nin Şerhu Kitabi’l-Fıkhı’l-Ekber’de Kullandığı Hadislerin Kaynakları
Molla Ali el-Kârî, Temel İslami İlimler sahasının birçok alanında (hadis, fıkıh, akaid, tefsir vb.) saygın eserler kaleme almış ve yaşadığı dönemde muasırı âlimlerce itibar görmüş, ayrıca 11. asrın müceddidi ünvanı bazı entelektüeller tarafından kendisine layık görülmüş bir ilim adamıdır. Hadis sahasındaysa günümüze kadar ulaşabilmiş, içerisinde uydurma hadisleri tespit edip derlediklerinin de bulunduğu 19 eser vererek bu alana da hâkimiyetini ispatlamıştır. Hanefi mezhebine mensup olmakla birlikte Ebû Hanîfe’nin görüşlerine son derece sadık kalmış, birçok alanda bu görüşleri savunmuş ve onun eserlerinden bazılarına da şerh yazmıştır. Bu şerhlerden belki de en meşhuru “el-Fıkhu’l-Ekber” adlı, İslam akaidinin temel konularını ele alan ve Hanefi mezhebinin temel kaynaklarından sayılan, İmam Azam Ebû Hanîfe’nin günümüze ulaşabilmiş küçük risalesine yazdığı şerhtir. Bu şerhte yer yer Kuran ayetlerinden, hadis-i şeriflerden ve meşhur ulemanın görüşlerinden faydalanarak Ebû Hanîfe’nin görüşlerini desteklemekle birlikte, batıl kabul ettiği fırkalarında görüşlerine yer verip onları eleştirmektedir. Biz bu çalışmamızda, hadis sahasında yetkinliğini ispatlamış olan Ali el-Kârî’nin, görüşlerini delillendirmek adına öne sürdüğü hadis rivayetlerinin kaynak değerlerini tespit etmeye çalışarak hem müellifin hadisçiliği hakkında fikir sahibi olmaya, hem de İslam akaidi konusunda üzerinde yapılan tartışmaların aktüel değerini koruduğu meseleler hakkında delil olarak zikredilen hadis rivayetlerinin hangi hadis kitaplarında rivayet edildiğini tespit etmeye, varsa rivayetlerin farklı lafızlarına ve senetlerine dikkat çekmeye çalışacağız.
Anahtar Kelimeler: Ali el-Kârî, Fıkhu’l-Ekber, Ebû Hanîfe, Şerh, Akaid, Hadis.
Sources Of Hadiths In Which Aliyyü’l-Kârî Used Şerhu Kitabi’l-Fıkhı’l-Ekber
As an İslamic scholar, Molla Ali el-Kârî composed some remarkable works in several field of Basic İslamic Sciences (such as hadith, fıqh, İnterpretation of Kuran etc.) and got respected of other İslamic scholars who lived in his period, likewise was deemed worthy of revisionary of 11. century by some of inttellectualists. And in the field of Hadith, he proved his authority by composing 19 works that has reached the present day in which contains works of determination and gathering of made up (mawdu) hadiths. While he sticked to Hanafi sect, he remained faithful to Abu Hanifa’s views, defended them in several platforms and also annotated some of his written works. Most famous of these annotations might be the one he annotated to Abu Hanife’s small booklet named “el-Fıkhu’l-Ekber” which is considered as one of the basic sources of Hanafi sect and embraces basic topics of İslamic faith doctrines. In this annotation he made used of Qoran verses, hadith narrations and ideas of some famous scholars to support Abu Hanife’s views and also ranked views of sects that he admit their invalidation and criticised them. In our work, by confirming resource values of hadith narrations that Ali el-Kârî had asserted in the purpose of giving proof of his views we will try to have an idea about traditionism of Ali el-Kârî who proved his authority in the field of Hadith and determine which narration books contains those hadiths on topics that contemporarily argued about, also will draw attention their texts and narration chains differences if there is.
Keywords: Ali el-Kârî, Fıkhu’l-Ekber, Abu Hanifa, Annotation, Hadith, İslamic faith doctrines.
İÇ SAYFALAR
