Molla Halil es-Siirdî ve İki Risalesi

Molla Halil es-Siirdî ve İki Risalesi
Er-Risâletü’l-Vad‘iyye ve Er-Risâletü’l-İstiare

İslam medeniyetinde medreselerin maarif ve kültür hayatımızda derin izler bırakan önemli katkıları olmuştur. Bu kurumlarda yetişen âlimlerden kimisi talebe yetiştirmiş, kimileri de çok önemli eserlere imza atarak kültür ve medeniyet hayatımızın teşekkülünde öncü bir rol üstlenmişlerdir.

İşte bu âlimlerden biri olan ve Osmanlı’nın son dönem telif, şerh ve hâşiye geleneğinin önemli temsilcileri arasında yer alan Molla Halil es-Siirdî gerek ilmî kişiliği gerekse telif ve derleme türü çalışmalarıyla klasik ilim geleneğine önemli katkılar sunmuştur. Molla Halil es-Siirdî, ansiklopedik bir müellif olup İslamî ilimlerin hemen hemen tüm disiplinleri ile ilgili kırkı aşkın eser yazmıştır.

Bu çalışmada; Molla Halil es-Siirdî’nin hayatı ve eserleri ile alakalı bilgilerin yanı sıra lafız-anlam ilişkisini konu edinen “vad‘” ilmi hakkında kaleme aldığı er-Risâletü’l-vad‘iyye ile Ebu’l-Kasım es-Semerkandî’ye ait olan ve istiarenin türlerini konu edinen er-Risâletü’l-Ferîde adlı eserinin kısmen telhis edilmiş hâli olan Er-Risâletu’l-İstiare’si incelenerek eserler ile ilgili gerekli açıklamalar yapılmıştır. Ayrıca Arap dili ve belagatine dair bu disiplinlerin temel konu ve kavramları kısa ve öz ifadelerle açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arap dili ve belagatı, Molla Halil es-Siirdî, Vad‘ İlmi, İstiare, Risale.