Bu çalışma, modernleşme, küreselleşme, dijital kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ve yerel lehçelerin baskısı karşısında maruz kaldığı yapısal ile işlevsel aşınma tehditlerine karşı Fasih (Standart) Arapçanın korunması amacıyla 20. yüzyıldan günümüze kadar yürütülen kurumsal, hukuki ve akademik mücadeleyi bütüncül bir perspektifle ele almaktadır. Eserin ilk bölümünde, 1919’da Şam’da kurulan ilk akademiyle başlayıp Kahire, Bağdat, Amman, Rabat ve Cezayir gibi merkezlere yayılan dil akademilerinin (meca’mi’u’l-luğa) kuruluşu, tözsel işlevleri ve terminoloji oluşturma çabaları incelenmekte; paralel olarak Arapçanın Arap Birliği, Afrika Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı ve nihayetinde 1973 yılında Birleşmiş Milletler nezdinde resmi dil statüsü kazanmasını sağlayan uluslararası diplomasi süreçleri ile ICESCO gibi yapıların rolü değerlendirilmektedir. İkinci bölümde ise 21. Yüzyılda ivme kazanan kurumsallaşma adımları çerçevesinde Uluslararası Arap Dili Konseyi’nin kuruluşu, standart dili korumaya yönelik normatif bir çerçeve sunan Beyrut Vesikası (2012), Uluslararası Arap Dili Yasası (2013) ve Model Yasa Taslağı (2022) gibi ortak hukuki düzenlemeler analiz edilmekte; son olarak Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Umman, Moritanya ve Yemen gibi tekil Arap devletlerinin kendi iç hukuklarında ve kamusal alanlarında yürürlüğe koydukları özel yasal, idari ve akademik koruma politikaları karşılaştırmalı olarak sunularak alanındaki önemli bir literatür boşluğu doldurulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Standart Dil; Arapça; Arap Dünyası; Dil Yasası; Akademi
Efforts to Preserve Standard Arabic in the Arab World:
From the 20th Century to the Present
This study presents a holistic perspective on the institutional, legal, and
academic struggle carried out from the 20th century to the present day
to protect Modern Standard Arabic (MSA) against structural and functional
erosion caused by modernization, globalization, the proliferation
of digital mass media, and the pressure of regional dialects. The first
section of the book examines the establishment, essential functions,
and terminology-building efforts of language academies (maca’mi’u’llugha),
starting with the first academy established in Damascus in 1919
and spreading to centers such as Cairo, Baghdad, Amman, Rabat, and
Algiers. In parallel, it evaluates the international diplomatic processes
that secured official language status for Arabic within the Arab League,
the African Union, the Organisation of Islamic Cooperation (OIC), and
ultimately the United Nations in 1973, alongside the role of organizations
like ICESCO. The second section analyzes the accelerated institutionalization
steps of the 21st century, focusing on the founding of
the International Council for the Arabic Language, as well as joint legal
frameworks providing normative protection for the standard language—
such as the Beirut Charter (2012), the International Arabic Language
Law (2013), and the Model Draft Law (2022). Finally, it presents a
comparative analysis of the specific legal, administrative, and academic
protection policies enacted by individual Arab states—including Bahrain,
the United Arab Emirates, Qatar, Kuwait, Saudi Arabia, Oman,
Mauritania, and Yemen—within their domestic legislation and public
spheres, thereby filling a significant gap in the literature.
Keywords: Standard Language; Arabic; Arabic World; Language Law;
Academy
İÇ SAYFALAR
